Kako računamo cene

Transparentnost je važna kod novca. Ovde su tačne formule, konstante, i izvori podataka koje kalkulator koristi. Ako nešto nije u redu ili imate noviji podatak, javite nam na [email protected].

Cena sistema (nelinearna formula)

Cena nije linearna €/kW. Postoje fiksni troškovi (projektovanje, dokumentacija, prozjumer prijava, transport) plus varijabilni deo po panelu. Formula:

• Ključ u ruke: Cena = ograničeni model po veličini × Faktor krova (flat za male, linearni za srednje, floor za velike sisteme, vidi punu formulu ispod)
• Standardna klasa: €2,880 bazna + €524/kWp linearno, sa flat ~€1,100/kW (mali) i floor €760/kW (veliki)
• Budžet klasa: €2,360 bazna + €430/kWp, flat ~€902/kW, floor €700/kW
• Premium klasa: €3,745 bazna + €680/kWp, flat ~€1,429/kW, floor €1,100/kW
• Samo oprema: ~35% jeftinije (bez ugradnje, prozjumer postupka, zamene EDS brojila)

Konstante odražavaju tipičan opseg cena za rezidencijalne sisteme na srpskom tržištu (verzija 2025-26). Cene su orijentacione, sa očekivanim odstupanjem ±15% u zavisnosti od konkretnog krova, lokacije i izvođača. Za realnu cenu potrebno je tri ponude od proverenih instalatera.

Subvencija države

• Rezidenti: 50% troška do maksimalno 420.000 RSD (~€3,580)
• Sa kombinacijom mera (toplotna pumpa, stolarija, izolacija): do 65%
• Socijalno ugroženi: do 90%
• 149 opština i gradova učestvuje u nacionalnom programu

Izvor: Ministarstvo rudarstva i energetike Republike Srbije, programi opština za 2026. Detaljnije o tome kako limit utiče na ekonomiju i kako se prijavljuje na stranici Subvencija države.

Godišnja proizvodnja (specifični prinos)

• 1.200 kWh godišnje po kW instaliranom (podrazumevana vrednost kalkulatora)
• Konzervativan srpski prosek iz prakse
• Realan opseg po lokaciji: 900-1.500 kWh/kW (raspon iz Prozjumer studije)

Izvori (dvostruka validacija):

• Prozjumer studija (40 srpskih domaćinstava, april 2024 - mart 2025): realan srpski prosek 1.230 kWh/kW, raspon 896-1.498 kWh/kW. Podaci iz prakse uključuju gubitke (zaprljanje panela, inverter, neusklađenost stringova, kablovi).
• Global Solar Atlas (World Bank Group): za Beograd specifična PV proizvodnja 1.298 kWh/kWp (teorijski potencijal pre gubitaka sistema). Firecrawl validirano 2026-04-29.

Razlika između teorijskog (1.298) i proseka iz prakse (1.230) je ~5%. To odgovara standardnim gubicima sistema (~15-20% ukupno, već uključenim u Prozjumer brojku). Kalkulator koristi konzervativnu vrednost 1.200 kWh/kW da ne preceni uštedu. Buduća verzija kalkulatora će integrisati PVGIS API za tačnu vrednost po koordinatama vaše opštine. Detaljniji pregled regionalnih varijacija je na strani cene solarnih panela po regionima Srbije.

Cena struje (EPS tarifa)

• Prosečno €0.12/kWh sa PDV-om
• Ponderisana vrednost zelena/plava/crvena zona
• Metodologija važi do kraja 2026. po Odluci AERS-a

Izvor: EPS (Elektroprivreda Srbije) i Agencija za energetiku Republike Srbije (AERS).

Kompletna formula

Cena (ključ u ruke) = MAX( floor/kW × kW , MIN( flat/kW × kW , Bazna + perKwp × kW ) ) × Faktor krova
  (flat dominira male, linearni srednje, floor štiti velike sisteme od pod-cene)
Cena baterije = 0 (on-grid) | €3,000 (5 kWh) | €4,000 (10 kWh) | €5,000 (off-grid)
Ukupna cena = Cena (oprema + ugradnja) + Cena baterije

Subvencija = min(Ukupna cena × Procenat[user_type], €3,580)   (off-grid: 0, nema prijave na mrežu)
Neto cena = Ukupna cena − Subvencija

DC kWp = AC kW × 1.08 (tipičan srpski DC/AC odnos)
Godišnja proizvodnja = AC kW × 1.200 kWh (realan srpski specifični prinos, Prozjumer studija)
Godišnja ušteda = Godišnja proizvodnja × €0.12 × 0.80
  (0.80 = efektivni faktor: neto merenje važi, ali realno smanjenje računa je "do 70%", ne 100%)
Period povraćaja = Ukupna (puna) cena / Godišnja ušteda   (sa subvencijom: Neto cena / ušteda, ~upola)
25-god. profit = Godišnja ušteda × 25 × 0.92 − Ukupna cena   (0.92 = prosečna degradacija panela kroz 25 god)

Cena opreme vs. cena ugradnje solarnih panela

Ukupna cena solarnog sistema deli se na dva velika dela: cena opreme (paneli, inverter, baterija ako se ugrađuje) i cena ugradnje sa pratećom opremom (montaža, projektovanje, dokumentacija, konstrukcija na krovu). Standardni odnos je 65 do 70 procenata oprema, 30 do 35 procenata ugradnja sa pratećim materijalom.

Tipično razlaganje za sistem od 5 kW (Standardna klasa, ključ u ruke, ukupna cena oko €5,500):

• Solarni paneli (12 panela 415-460 W): €1,800 do €2,200
• Inverter (string ili hibridni 5 kW): €700 do €1,100
• Nosači za solarne panele (aluminijumska konstrukcija za krov od crepa ili lima): €200 do €350
• Kablovi za solarne panele (DC kablovi MC4, AC kablovi do brojila, uzemljenje): €150 do €300
• Ugradnja solarnih panela na krov (rad montera, dizalica ili skela ako treba): €500 do €900
• Projektovanje i prozjumer postupak (dokumentacija, prijava EPS-u, EDS dvosmerno brojilo): €300 do €500

Razlaganje iznad pokriva inicijalnu investiciju. Kroz 25 godina rada sistema treba računati i sa troškovima održavanja: godišnji preventivni servis, povremeno čišćenje, i jedna zamena invertera nakon oko deset godina. Sve to zajedno je manji deo ukupne ekonomije, ali zamena invertera je jedna stavka koja zaslužuje da se planira unapred.

Krov od solarnih panela (BIPV, ćelije ugrađene direktno u krovnu površinu) je posebna kategorija sa drugačijom ekonomijom. Cena je 2 do 3 puta veća od standardnog krovnog sistema, pa se BIPV koristi prvenstveno na novim objektima gde se istovremeno radi i krov i solarna instalacija.

Cena samo opreme (bez ugradnje) je oko 35 procenata jeftinija, što odgovara DIY (uradi sam) sistemima ili kupcima koji imaju vlastitog instalatera.

Cena solarnih panela po kW vs. apsolutni iznos

Često se pominje cena solarnih panela po kW kao okrugla metrika. Tipično se navodi €700 do €1,300 po kW zavisno od klase opreme. Ova cifra je korisna za brzu procenu, ali ima dva problema:

1. Nije linearna. Mali sistem od 1 kW ne košta €1,000, već €1,500 do €2,000 zbog fiksnih troškova (projektovanje, prozjumer postupak, transport). Veći sistem od 10 kW može da bude €700 do €900 po kW jer se fiksni troškovi raspodeljuju na više kilovata.
2. Ignoriše konfiguraciju. Sistem sa baterijom košta 30 do 80 procenata više po kW od on-grid sistema bez baterije. Sistem sa hibridnim inverterom košta 15 do 25 procenata više od string varijante.

Realnija metrika je apsolutni iznos po veličini sistema. Tipične cene 2026 (Standardna klasa, ključ u ruke):

Detaljnije po veličini: 2 kW, 3 kW, 5 kW, 10 kW.

Šta kalkulator NE radi

• Ne pruža garantovanu ponudu. Procena je okvirna, ±15%, na osnovu javnih cenovnika
• Ne računa tačnu lokalnu proizvodnju. Koristi konzervativan srpski prosek (1.200 kWh/kW, realni podaci Prozjumer studije). PVGIS integracija sa koordinatama dolazi u sledećoj verziji
• Ne uračunava sezonsku potrošnju u detalj. Procena je godišnji agregat, ne mesečni
• Ne uzima u obzir krovnu orijentaciju i nagib. Pretpostavka je optimalna južna orijentacija sa 30-35° nagibom. Ako je krov severne orijentacije ili manjeg ugla, stvarna proizvodnja će biti 10-30% manja
• Ne uračunava lokalne dodatke EPS-a ili promene u tarifama posle 2026

Ritam ažuriranja

• Cene panela i ugradnje: kvartalno, prema kretanjima na srpskom tržištu
• Subvencije: godišnje (kad opštine raspisuju nove javne pozive, mart-april i septembar-oktobar)
• EPS tarife: kad AERS objavi nove cene
• Specifični prinos: stabilan, retko se menja

Ako primetite grešku ili imate noviji podatak, [email protected].